(( عرفان عاشقانه با ادبیات و سیاست در ایران ))
ایران سرزمین عجیبی است این سرزمین با تاریخ درازی که دارد اندیشه های بیساری را در خود پروانده است . در درازنای تاریخ اندیشه در ایران شاهد معجونی از اندیشه ها هستیم که گاه در یک کلمه ریخته شده است و آن همانا عشق است . عشق در ادبیات عرفانی و اشعار غنایی فارسی به قدری پیچیده می گردد که وصف آن در قلم نمی آید
عرفان عاشقانه در این آمیزشهای فکری بیش از سایر تیره های فکری ایرانی نقش دارد به گونه ای که بارها با کلمه ی (عشق) بازی می شود بطوری که به سختی می توان فهمید که مقصود شاعر عشق حقیقی است یا عشق مجازی . این تقسیم بندی عشق به نوعی در زیر سلطه و فشار سنت ها و سیاستها پدید می آید و آن را در قلمرو عرفان برده و مقصو از عشق زمینی را خدا می شمارند . بدین ترتیب از تهمت و اتهام به کفر یا عشق بازی رهایی می یابند بطوری که بتوانند از خود به راحتی دفاع نمایند و مقصود از غشق را عشقی الهی اعلام کنند .جامعه ی استبدادی به گونه ای پیچیده با دین نیز گره می خورد و البته آن دینی که مورد قبول چنان جامعه ای است . که عارف با عشق الهی در واقع هم به مقابله با سیاست می رود و هم مقابله با دین مستبد ، عرفان عاشقانه در پی آزادی است . آزادی سیاسی و آزادی دینی ، اما در لوای معشوق الهی همین پیوند که با مبداء هستی ایجاد می شود مانع از آن می شود که به ایشان تهمت ارتداد و کفر زده شود . هر چند که نمونه های تاریخی بیساری را می توان یافت که در این راه سر به دار داده اند در حکایات و داستان های این عرفا انبوهی از اندیشه های آزادی خواه دیده می شود که حتی پا را در حریم خداوند قرار داده و خالق یکتا را نیز به نقد می کشند و با زبان بی زبا نی در لوای عشق است که انتقادات تندی از جامعه می شود . حال آیا به واقع تفاوتی میان عشق الهی و عشق زمینی وجود دارد . زمانی که نیروهای جنسی و احساس آدمی به معشوق زمینی حساس می گردد چگونه می توان حس پاک الهی را با آن همراه کرد ، اما به همان اندازه می توان منکر حس جنسی و عشقی آدمی شد لذا به ناچار بر آن می شویم که به دو تعریف (عشق پاک و عشق ناپاک ) معتقد شویم ، اما باز باید در این تعریف تامل کرد مگر می توان احساس جنسی انسان را به حیطه ی عشق ناپاک برد مسلما بی انصافی خواهد بود پس باید در چیز دیگری اندیشید و باری آن همان (نیت و مقصود و هدف است) در هر حال چه به نیت لذت جسمانی باشد چه به نیت لذت روحانی در هر دو حال بحث لذت مطرح است . لذت نیز مانند همه چیزها حدت و شدت دارد و اگر در اندازه ی میانه ی آن رعایت گردد تصور نمی کنید که با عقل سلیم تضادی داشته باشد . پس می توان گفت : عشق چه به معنای عرفانی معنا وچه به صورت زمینی در پی یک چیزند و آن همانا لذت است . اما یکی را لذت روحانی می نامیم و دیگری را لذت جسمانی و در نظری سوم از لذتی جسمانی به لذتی روحانی می رسیم . ولی در خط سوم فکری باید تامل کرد که چرا از لذت جسمانی به لذت روحانی راه پیدا می کنیم ؟ به نظر می رسد قدری شرایط اجتماعی ، سیاسی در ایجاد اینگونه طرز اندیشه موثر بوده باشد . وگرنه بطور طبیعی معترف به دو نوع لذت روحانی با عشق روحانی و لذت جسمانی با عشق جسمانی می گرددند . پس باید ، حدس زد که تنگنای سیاسی ، و اجتماعی باعث شده است که یکی را سرپوشی برای دیگری بکنند البته پیدا کردن این مرزها کار دشواری است اما غیر حقیقی نیست و باید کوشید تا میان این دو تفاوت قایل شد و در پی علل علمی ایجاد هر یک از این گونه ها بر آمد تا نتیجه ی درستی به عمل آید .
شبهایت به شادی روزهایت در پناه آزادی

کار بسیار نیکی را آغار نموده اید. خداداوند درین کار با شما همراه باشد. به کار تان ادامه بدهید. موفق باشید.